مشاوره آنلاین

مَهر یا مهریه مالی است که مرد به هنگام ازدواج، برای پرداخت به زن بر عهده می‌گیرد. مهریه حق زن است و او می‌تواند بلافاصله پس از عقد آن را مطالبه کند، این حق پس از فوت زن به ورثه او می‌رسد و آنان می‌توانند آن را از مرد مطالبه کنند.تعیین نشدن مهریه قبل از ازدواج موقت (به فتوای بیشتر مراجع) باعث بطلان آن می‌شود. قرآن به مردان توصیه می‌کند مهریه زنان را با رضایت کامل پرداخت کنند و حق ندارند در صورت دلزدگی، زن را آزار دهند تا از مهریه خود صرف نظر کند یا بخشی از آن را بازگرداند.در سالهای اخیر مهریه‌های سنگین، مشکلات متعدد اجتماعی به وجود آورده و مردان زیادی را به زندان افکنده است. در احادیث، زیادی مَهر از بد قدمی زن دانسته شده و توصیه به مهریه پایین و مَهر السُّنه شده که حدود 1250 تا 1500 گرم نقره است(که در آن زمان معادل حدود 170 تا 223 گرم طلا بوده است). برای آشنایی بیشتر با این موضوع و به منظور جلوگیری از اشتباهات احتمالی که ممکن است تا آخر عمر گریبانگیر شما باشد، توصیه میکنیم تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید.

مهریه در ایران چقدر است؟

آیا مهریه می‌تواند ضامن خوشبختی افراد باشد؟! این سؤالی است که هنوز پاسخی برای آن وجود ندارد. گرچه سال‌هاست تعیین مهریه‌های سنگین در ازدواج جوانان مرسوم شده است اما، افزایش آمار طلاق نشان می‌دهد مطمئناً مهریه‌های سنگین هم نمی‌تواند خوشبختی افراد را تضمین کند. آیا تا کنون وجود مهریه سنگین زوجی، مانع فروپاشی زندگیشان شده است؟ بی‌شک خیر؛ چرا که اگر مانع بود، آمار طلاق شناسنامه‌ای و عاطفی زوجین تا این حد بالا نمی‌رفت. بنابراین به نظر می‌رسد مقوله مهریه از جایگاه و معنای واقعی خود منحرف شده و برخی خانواده‌ها با توجه به خصوصیات و ویژگی‌های دختر خود مثل میزان تحصیلات، سطح مالی خانواده و حتی ویژگی‌های ظاهری، مهریه بالا یا پایین تعیین می‌کنند.

طبق پژوهش‌های صورت‌گرفته میانگین مهریه زنان ایرانی بین 260 تا 450 سکه طلاست که البته در بین مهریه‌ها میزان 124 هزار سکه طلا هم به چشم می‌خورد. اگر به گذشته بازگردیم می‌بینیم که مهریه‌ها کم اما دوام زندگی‌ها بیشتر بوده است و با افزایش میزان مهریه مسائل و مشکلات اجتماعی نیز افزایش یافته و برخی زنان گاهی به دلیل داشتن مهریه‌های سنگین در زندگی زناشویی تمام حق را به خود داده و این چیزی است که مردان را وادار به طلاق عاطفی می‌کند و از طرف دیگر نیز برخی زنان که دارای مهریه‌های سنگین هستند به طمع رسیدن به سود بسیار از خانه و خانواده خود چشم‌پوشی کرده و در نتیجه آمار طلاق افزایش می‌یابد.

تحقیقات میدانی که در این زمینه صورت گرفته نشان می‌دهد 90 درصد دختران مهریه را بالا می‌گیرند و همه معتقدند، به علت بالابودن حقوق مردان و با توجه به اینکه مرد هر زمان که اراده کند، می‌تواند همسر خود را طلاق دهد یا می‌تواند به راحتی ازدواج مجدد کند تنها مهریه می‌تواند حقوق آنها را تأمین کند اما، در واقع آنچه در دین ما از آن به عنوان مهریه یاد شده چیزی است که موجب مهر و محبت باشد.

مهریه 110 سکه چیست؟

پیش از این، در صورت مطالبه مهریه از سوی زوجه و عدم توانایی مالی زوج، شوهر حبس می‌شد تا زمانی که استطاعت مالی لازم را پیدا کند؛ این در حالی است که بر اساس قانون جدید، مجازات حبس در مورد مهریه فقط تا سقف 110 سکه بهار آزادی یا معادل آن اجرا خواهد شد و نسبت به مازاد، قانونگذار، اثبات توانایی زوج را شرط مطالبه مهریه از سوی زوجه قرار داده است. وکیل مهریه در این باره توضیح می دهد: اگر زوج بتواند به میزان 110 سکه از مهریه را پرداخت کند، به نسبت مازاد بر آن، امکان حبس وی تحت هیچ شرایطی وجود ندارد. بر این اساس، اگر به فرض مردی 500 سکه باید مهریه بدهد، در صورت مطالبه مهر از جانب همسرش اگر 110 سکه را یکجا بپردازد، بابت 390 سکه باقیمانده زندانی نمی‌شود و اگر نتواند 110 سکه را بدهد باید به زندان برود.

به موجب ماده 3 قانون جدید نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب 15 مهرماه 1393، «اگر استیفای مهریه از طرق مذکور در این قانون ممکن نشود، زوج به تقاضای زوجه تا زمان اجرای حکم یا پذیرفته شدن ادعای اعسار او یا جلب رضایت زوجه حبس می شود.»

سقف مهریه در سال 1400

معمولا جوانان در زمان ازدواج همه هم و غمشان رسیدن به فرد مورد نظرشان است و هر تعهدی را نسبت به مهریه می­پذیرند و آینده این ازدواج را که ممکن است به طلاق ختم شود در نظر نمی­گیرند. در قانون و بخشنامه جدید مهریه ۱۴۰۰ سقفی برای مهریه تعیین شده است به این صورت که اگر در زمان عقد مهریه­ای تعیین نشده باشد و تعیین آن به آینده موکول شده است دفاتر ازدواج موظف­اند برای ثبت مهریه بالای ۱۴ سکه اطلاعاتی را در مورد وضعیت مالی مرد کسب کنند در صورتی که مرد توانایی مالی این مقدار مهریه را داشت برای زن ثبت کنند در غیر این صورت تا همین ۱۴ سکه باید در نظر گرفته شود. علاوه بر اطلاع از وضعیت مالی مرد دفاتر برای ثبت مهریه بالای ۱۴ سکه باید ضمانت نامه بانکی را هم از زوج دریافت کنند.

بخشنامه جدید مهریه

اخیرا ریاست قوه قضاییه در بخشنامه ای به دادگاه ها ابلاغ کرده است که ابتدا به ساکن از «اجرای مهریه مندرج در سند ازدواج» خودداری کرده و آنها را به واحدهای ادارات ثبت اسناد ارجاع دهند. بخشنامه ای که به نظر می رسد مشکل تازه ای برای خانواده های درگیر طلاق ایجاد کند.

بخشنامه ای که اخیرا به دادگاه ها ابلاغ شده درباره به اجرا گذاشتن مهریه از سوی خانم ها علیه شوهرشان حکم کرده که اگر خانمی خواهان مهریه است لازم است بدواً به اداره ثبت اسناد و املاک مراجعه کند تا با توقیف دارایی زوج بتواند حقوق شرعی و قانونی خود را به عنوان مهریه دریافت کند. ثبت اسناد و املاک در صورت عدم حصول نتیجه در شناسایی و توقیف اموال مدیون پس از گذشت ۶ ماه از زمان درخواست اجراییه، گواهی برای محاکم قضائی صادر می‌کند. با عنایت به وضعیت مالی مدیون (زوج) موضوع خواسته زوجه بررسی و حکم مناسب صادر می‌شود.

این بخشنامه همچنین می گوید: «چنانچه مرجع مذکور نتواند ظرف مدت دو ماه از تقاضای اجرا، نسبت به شناسایی و توقیف اموال متعهد سند، اقدام کند یا ظرف مدت شش ماه نسبت به اجرای مفاد سند اقدام نماید، متعهد سند می‌تواند با انصراف از اجرای مفاد سند به محاکم دادگستری رجوع کند.»

حکم عدم پرداخت مهریه چیست؟

نپرداختن اقساط مهریه تا ۱۱۰ سکه یا معادل ریالی آن مشمول حکم جلب و در نهایت زندان خواهد بود. اگر شوهر بعد از اجرا گذاشتن مهریه توسط زن در دادگاه ، ظرف یک ماه از صدور اجرائیه، دادخواست اعسار ندهد، حکم جلب او به درخواست زوجه صادر خواهد شد و مرد در صورت عدم پرداخت در این مرحله به زندان می رود. اگر دادخواست اعسار بدهد و مهریه تقسیط شود و اقساط پرداخت نشود، معمولا بعد از عدم دریافت دو یا سه قسط، حکم جلب بابت مهریه صادر شود.

پرسیده می شود مدت زمان زندانی برای مهریه چقدر است ؟ توجه داشته باشید که مطالبه مهریه دعوی حقوقی است. هر زمان که مهریه (اقساط) معوقه پرداخت شود یا اعسار مجدد زوج برای دادگاه ثابت شود از زندان آزاد می شود. تلاش این روزهای دستگاه قضا با عنایت به افزایش بی رویه قیمت سکه این است که اولا اقساط مهریه متناسب توان زوج باشد و ثانیا حتی الامکان کسی به زندان نرود به عبارت دیگر شخص مُعسر به زندان نرود.

بهترین راه فرار از پرداخت مهریه چیست؟

توجه داشته باشید که بعضی از اموال قابل توقیف نیست و اگر هم توقیف شود با اعتراض زوج از توقیف آزاد می‌شود که در اصطلاح حقوقی به آنها مستثنیات دین گفته می‌شود که بر طبق ماده ۲۴  قانون محکومیت‌های مالی عبارت هستند از:

  1. منزل مسکونی که عرفاً در شأن محکومٌ علیه در حالت اعسار او باشد.
  2. اثاثیه مورد نیاز زندگی که برای رفع حوائج ضروری محکومٌ علیه(زوج) و افراد تحت تکفل وی لازم است.
  3. آذوقه موجود به قدر احتیاج محکوم‌ٌعلیه(زوج) و افراد تحت تکفل وی برای مدتی که عرفاً آذوقه ذخیره می‌شود.
  4. کتب و ابزار علمی و تحقیقاتی برای اهل علم و تحقیق متناسب با شأن آنها
  5. وسایل و ابزار کار کسبه، پیشه وران، کشاورزان و سایر اشخاص که برای امرار معاش ضروری آنها و افراد تحت تکفلشان لازم است.
  6. تلفن مورد نیاز زوج
  7. اگر تنها محل درآمد زوج اجاره بهایی باشد که از مورد اجاره بدست می آورد طبق تشخیص دادگاه نه مورد اجاره و نه اجاره بها قابل توقیف جهت وصول نیست. مگر اینکه مازاد بر نیاز معیشتی زوج باشد.

انتقال اموال برای فرار از مهریه

بسیار دیده شده است شوهری که ملزم به پرداخت مهریه شده قبل یا بعد از اقدام قانونی زن برای وصول ،اموال و دارایی خود را به طرق مختلفی به دیگران انتقال می دهد یا به عبارتی دیگر قصد ” فرار از پرداخت مهریه ” دارد. هدف شوهر از این نقل و انتقال، معمولا خرید و فروش واقعی نیست، بلکه با این عمل قصد محدودسازی دارایی خود را دارد تا دادگاه از وی مالی بدست نیاورد و مهر زوجه را از طریق توقیف و فروش آن وصول نکند. گاها نیز دیده می شود شوهر از طریق ایجاد یک بدهکاری ثانویه به صورت غیر واقعی اموال خود را متعلق به دیگری جلوه می دهد. مثلا طی صدور یک فقره چک به مبلغ بالا در وجه شخص دیگر که معمولا از دوستان و آشنیان وی می باشد، خود را بدهکار کرده تا به میزان مبلغ چک صادر شده، دادگاه یا اجرای ثبت قابلیت توقیف دارایی وی را نداشته باشد.

نویسنده

تیم تحریریه وکیل خانواده

نظر دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *