حضانت

حضانت فرزندان بعد از طلاق با پدر است یا مادر؟ + قانون جدید

از مهم ترین و اساسی ترین حقوق کودک، حق حضانت است

چگونگی حضانت فرزندان بعد از طلاق و قانون جدید

دو نهاد اصلی خانواده و دولت عهده دار مسوولیت تامین،تضمین و حمایت حق حضانت کودک هستند خانواده از نظر حقوقی و اخلاقی مسوولیت دارد و دولت از دو بعد حمایتی و نظارتی مسوول است. وقتی سخن از خانواده به میان می آید,منظور پیوند زن و مرد برای تشکیل یک زندگی مشترک است که این پیوند ممکن است به تولد موجودی ناتوان و نیازمند مراقبت و حمایت یعنی کودک منجر شود.

موجودی که برای رشد و تکامل خود باید تغذیه شود کانونی برای رشد و عواطف و احساسات خود در اختیار داشته باشد از مهر و محبت به وجود آورندگانش بهره مند شود و در نهایت دوران شکل گیری شخصیت خود را به بهترین وجه سپری کند و برای ورود به عرصه اجتماع آماده شود.

در قوانین همه کشورها و همچنین کشور ما بخشی از مواد قانونی به حقوق و تکالیف والدین نسبت به فرزندان اختصاص یافته است همچنین در اسناد بین المللی نیز مباحثی به کودک و حقوق وی مربوط است چنان که سرانجام معاهده ای تحت عنوان کنوانسیون جهانی حقوق کودک تدوین شد که در آن به طور کامل حقوق کودک در عرصه خانواده و اجتماع تبیین شده است.

بیشتر بخوانید: شرایط حضانت فرزند چیست؟

در این مقاله موضوعات حضانت فرزندان بعد از واقعه طلاق،عوامل سلب حضانت فرزندان از مادر،حق یا تکلیف بودن حضانت و در نهایت سلب حق حضانت فرزندان از پدر بررسی خواهد شد .

حضانت:حق یا تکلیف

بعضی از فقها معتقدند که حضانت یک حق فردی و ساده است و قابل اسقاط و انتقال می باشد دسته دیگر فقها معتقدند حضانت هم حق  است و هم تکلیف،بنابراین قابل اسقاط یا انتقال یا عوض در طلاق خلع نخواهد بود قانون مدنی نظریه دوم را پذیرفته است:

 ماده 1168 قانون مدنی اینگونه بیان می کند که:نگهداری اطفال هم حق و هم تکلیف ابوین است همچنین ماده1172 قانون مدنی می گوید: هیچ یک از ابوین حق ندارند در مدتی که حضانت طفل برعهده انها است از نگهداری او امتناع کند.درصورت امتناع یکی از ابوین,حاکم باید به تقاضای دیگری یا با تقاضای قیم یا یکی از اقربا یا به تقاضای مدعی العموم نگهداری طفل را به هر یک  از ابوین که حضانت به عهده او است الزام کند.

بنابراین باتوجه به مادتین مذکور در این بند حضانت هم حق و هم تکلیف والدین می باشد و  نمی توان حق نگهداری و تربیت فرزند را بدون دلیل موجه و حکم دادگاه از پدر و مادر سلب کرد. اما از طرفی پدر و مادر هم نمی توانند از نگهداری و ترتبیت فرزندشان خودداری کنند. و نکته حائز اهمیت این است که حضانت فقط نسبت به پدر و مادر قابل تصوراست اما ملاقات طفل برای سایر بستگان نیز پیشبینی شده است.

حضانت فرزند

حضانت فرزندان بعد از طلاق

طبق ماده ۱۱۶۸ قانون مدنی:«نگهداری از فرزندان هم حق و هم تکلیف پدر و مادر است.» بر این اساس نمی توان حق نگهداری و تربیت فرزند را بدون دلیل موجه و حکم دادگاه از پدر و مادر سلب کرد. اما از طرفی پدر و مادر هم نمی توانند از نگهداری و ترتبیت فرزندشان خودداری کنند.

  • طبق ماده ۱۱۷۸ قانون مدنی:

«پدر و مادر مکلف هستند که در حدود توانایی خود به تربیت فرزند یا فرزندان خویش بر حسب مقتضی اقدام کنند و نباید نسبت به آن ها بی توجه باشند. سهل انگاری در نگهداری و تربیت فرزند موجب سقوط حق حضانت می شود.»

زمانی که پدر و مادر با یکدیگر زندگی می کنند حضانت فرزند با هر دوی آن ها است. در صورتی که پدر و مادر جدا از یگدیگر زندگی کنند،

  • مطابق ماده ۱۱۶۹ قانون مدنی:

《برای حضانت چنین فرزندانی چه پسرو چه دختر ، مادر تا هفت سالگی تمام شمسی  اولویت دارد و پس از آن این اولویت با پدر است، مگر آنکه مصلحت فرزند به گونه ای دیگر اقتضا کند.》 اما در این جا باید سه نکته مهم را برای شما مطرح کنم.

همچنین تبصره این ماده می گوید بعد از ۷ سالگی در صورت بروز اختلاف، حضانت فرزند با رعایت مصلحت وی به تشخیص دادگاه است.

اگر برای یکی از والدین مشکلی پیش آید، از قبیل عدم صلاحیت در نگهداری از فرزند و یا اینکه یکی از والدین به نحوه نگهداری فرزند توسط طرف دیگر اعتراض کند، باز هم امکان تغییر دارنده حق حضانت خواهد بود حتی در مدتی که اولویت با طرف مقابل باشد.

با رسیدن فرزند به سن بلوغ (در پسر ۱۵ سال تمام قمری و در دختر ۹ سال تمام قمری) دادگاه خود را فارغ از رسیدگی در خصوص حضانت دانسته و این خود فرزندان هستند که انتخاب می کنند نزد کدام یک از والدین زندگی کنند. اما در هر صورت تامین مخارج زندگی با پدر خواهد بود.به بیان دیگر حضانت تا سن بلوغ باقی می ماند و بعد از آن فرزند از سن حضانت خارج می شود و تعیین اینکه نزد پدرش زندگی کند یا مادرش با خود او خواهد بود

بیشتر بخوانید: قیومیت یا حضانت فرزند به چه معناست ؟

 

سلب حضانت فرزند

سلب حضانت فرزندان  از مادر

در صورت عدم صلاحیت مادر و وجود شرایط سلب حضانت فرزند از مادر، می توان، اقدام به پس گرفتن فرزندان نمود و حضانت فرزندان را به پدر یا شخص دیگری واگذار کرد. براساس مواد1170و 1173 قانون مدنی و 41 قانون حمایت از خانواده، موارد سلب حضانت فرزندان از مادر عبارتند از:

  • الف)ابتلا به جنون یا دیوانگی: یکی از عوامل سلب حضانت از مادر و پس گرفتن فرزند از او، این است که او قوای عقلانی خود را از دست داده و دچار جنون و دیوانگی شود. البته سفیه شدن مادر موجب سلب حضانت نیست.
  • ب)ازدواج با شخصی دیگر: از دیگر موارد و عوامل سلب حضانت از مادر، این است که او پس از جدایی و طلاق، با شخص دیگری ازدواج کند.  البته اگر قبل از ازدواج مادر با شخص دیگر پدر طفل فوت کرده باشد در صورت ازدواج مادر حضانت از او سلب نمی شود.
  • پ)عدم مواظبت از طفل: چنانچه مادر، به درستی از طفل، مراقبت نکند و سلامت جسمانی و روانی طفل به خطر افتد، این امر می تواند از موارد و شرایط سلب حضانت از مادر و پس گرفتن فرزند از او باشد.
  • ت)انحطاط اخلاقی: چنانچه مادر، درگیر مسائل غیر اخلاقی باشد، این امر می تواند از موارد عدم صلاحیت مادر و سبب سلب حضانت از او باشد.
    شایان ذکر است، عوامل سلب حضانت فرزند از مادر و موارد عدم صلاحیت او انحصاری نیستند، بلکه در هر مورد که مصلحت کودک به خطر بیفتد، می توان حضانت را از دارنده آن، سلب کرد.

موارد سلب حضانت فرزندان از پدر

گاهی پیش می آید در زمانی که حضانت فرزند با پدر است ,آسیبی به ایشان وارد می کند که مادر یا خانواده ایشان قصد دارند حضانت را از پدر بگیرند :

براساس ماده 1173قانون مدنی هرگاه در اثر عدم مواظبت یا انحطاط اخلاقی پدر یا مادری که طفل تحت حضانت او است صحت جسمانی یا تربیت اخلاقی طفل در معرض خطر باشد محکمه میتواند به تقاضای اقربای طفل یا به تقاضای قیم او یا به تقاضای رئیس حوزه قضایی هر تصمیمی را که برای حضانت طفل مقتضی بداند اتخاذ کند:

در موارد ذیل حتی در مدتی که حضانت با پدر است حضانت از او سلب میشود:

  • الف)ابتلای پدر به جنون:وحدت ملاک با ماده1170قانون مدنی درصورتی که پدر  قوای عقلانی خود را از دست بدهد  و دچار جنون و دیوانگی شود حضانت از او سلب می شود . البته سفیه شدن پدر موجب سلب حضانت نیست.
  • ب)در معرض خطر قرار گرفتن صحت جسمانی یا تربیت اخلاقی طفل در صورت حضور نزد پدر: چنانچه پدر، درگیر مسائل غیر اخلاقی باشد، این امر می تواند از موارد عدم صلاحیت پدر  و شرایط سلب حضانت از او باشد. شایان ذکر است، شرایط سلب حضانت فرزند از پدر  و موارد عدم صلاحیت او نیز انحصاری نیستند، بلکه در هر مورد که مصلحت کودک به خطر بیفتد، می توان حضانت را از دارنده آن، سلب کرد.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا